މަޒްމޫން ޝާއިޢުކުރުމަށްޓަކައި ފޮނުއްވާނީ
publish@fanvai.info
|
ފުޅަފި
ފޮންޓްޑައުންލޯޑް
ގުޅުއްވުމަށް
ފަންމާފާނު
އެންމެފަސް
+ އަލްއިމާމުލް އަކުބަރު، ޝައިޚުލް އަޒުހަރު، ޑރ. މުޙައްމަދު ސައްޔިދު ޠަންޠާވީ+ ޝައިޚަށް ސުވަރުގޭގެ ދާއިމީ ނިޢުމަތް ލައްވާށިއެވެ!
+ ހުވަފެން ތަޢުބީރު: ބަންގި
+ އާޔަތަކާއި ފޮޓޯއެއް: ހިނިތަކުގެ އެހީތެރިކަން
+ އަންހެނުން ފިރިހެނުންނަށް ބަދަލުކުރުން
+ ސުވަރުގޭގައި މޫސާގެފާނުގެ މިތުރު
+ މަޑު އާދަނާއި ކުރިމަގު ގޮއްޔެގެ ވާހަކަ (2)
+ ޤަޠަރު ޚަތިމު ނުވަތަ ޤަޠަރު މުޞްޙަފު
ބެލި ޢަދަދު: 572
ސަމާސާ އަދަބު
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
އިތުރު ...
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ސަފްހާ 1 ގެ 3 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
އިންސާނާގެ ދިރިއުޅުން ހޭދަކުރަމުންދާއިރު ބައެއް ފަހަރަށް ބައެއް މީހުންނަށް ، އެދޭހައި އެދުމެއް ފުދެމުން ބޭނުންހައިއެއްޗެއް ލިބެމުންދެއެވެ. އެންމެފަހުން ދަންފަޅިހަމަވެ، އުމުރުގެ ފަތުގައި ނިމުމުގެ ސިއްކަޖެހޭންދެންވެސް މާމެލާމެލީގެ ދޫލަތަށް މަތީ ހިނގަމުންދެވޭގޮތް މެދުވެރިވެއެވެ. މިކަހަލަ މީހުންނަށް ނަސީބުވެރިންނޭ ކިޔައިއުޅެއެވެ.
ކޮންމެވެސް ރަށެއްގެ މީހުން އުޅޭހިސާބުގަނޑާއި ތަންކޮޅެއް ދުރުގައި ހުންނަ މިސްކިތަށް ކިޔަނީ 
ވަނައަހަރުގެ ޤައުމީދުވަސް ޤައުމީފެންވަރުގައި ސަރުކާރުން ފާހަގަ ކުރެއްވީ ށ. ފުނަދޫގައެވެ. ރަސްމީ ހުރިހާ ރަސްމިއްޔާތު ތަކެއް އޮތީ ފުނަދޫ ގައެވެ. ރަސްމީ ޖަލްސާއެވެ. ދަނޑުކުޅިވަރު ތަކެވެ.ސުޓޭޖު ޝޯއެވެ. ސިފައިން ނާއި ކެޑޭޓުންގެ ޕެޜޭޑެވެ. މިކަންތައްތަކުގެ ތެރެއިން އެންމެ ގިނަ ބަޔަކު އެކަމަކަށް އެންމެބޮޑު ޝަވްޤުވެރިކަމެއް ބަހައްޓައިގެން ބެލީ ދުވަހުގެ މުނާސަބަތުގައި ބޭއްވި ސްޓޭޖް ޝޯވ އެވެ.
މީހަކު މަރުވިތާ ސާޅިސް ހަމަނުވަނީސް އެހެންމީހަކު މަރުވެއްޖެނަމަ އެކަމަކީ އާދަޔާ ޚިލާފު މާބޮޑު ކަމެއްކަމުގައި ކަންބޮޑުކޮށްކޮށްފައި ވާހަކަދެއްކުމަކީ ތަންކޮޅެއް ކުރީގެ އާދައެކެވެ. 
އަޅުގަނޑުމެން ރާއްޖޭގައި ދަނޑުގޮވާންކުރުމަކީ މާއިހުއްސުރެ ކުރަމުން އަންނަ ފޯރިގަދަ މަސައްކަތެކެވެ. އޭރު މީހުންގެ އާބާދީ ކުޑަކަމާއިއެކު ބިން ވަރަށް ބޮޑެވެ. މީހުން އުޅޭރަށްރަށާއި ފަޅުރަށްރަށުގައިވެސް ދަނޑުގޮވާން ކުރެއެވެ. އެޒަމާނާއި އެކަށީގެންވާ މިންވަރަށް ބިމުގެފައިދާ ހޯދައެވެ. ވުޒާރަތުލް މާލިއްޔާއިން ފަޅުރަށްރަށާއި ގޮއިފާލައްބަ ލިއުއްވައިގެން އުޅޭމީހާއަށް ރަށްވެރިޔާއޭކިޔައެވެ. ދަނޑުގައި ހައްދާ ކޮންމެ ބާވަތަކުން ފަސްބައިކުޅަ އެއްބައި ގޮޔަށް ނަގާނެއެވެ. އެކަމާއި ހަވާލުވެހުންނަ މީހާއަށް ގޮއިވެރިޔާއޭ ކިޔައެވެ. އެތަކެތި ނެގޭ ގެއަށް ގޮއިގެއޭ ކިޔައެވެ. އަދި ގޮޔަށް ނެގޭ ތަކެތީގެ އިތުރަށް ރަށްވެރި މީހާއަށް ރަށްވެރި ދަނޑު ކޮށައިދިނުން އޮވެއެވެ. 
ދުވަސްވަރަކީ އިރުވައިގެން 
މީގެ އަހަރުތަކެއް ކުރިން އަތޮޅުތެރެއަށް ކުރެވުނު ދަތުރެއްގައި އެއަތޮޅުގެ ރަށެއްގައި ފަނަރަ ވަރަކަށް ދުވަހު މަޑުކޮށްލަން ޖެހިއްޖެއެވެ. ރަސްމީ ދަތުރެއްކަމުން ރަށުގެ ކަތީބާއެކު ކަންކަމުގައި ލައްކަ ގިނަ ވަގުތު ހޭދަ ކުރަންވެސް ޖެހުނެވެ. ދުވަސްވަރަކީ އިންޓަރނެޓް ހަމަ ކިރިޔާ އަތޮޅުތެރޭގެ ރަށްރަށަށް ލިބެން ފެށި ދުވަސްވަރުކަމުން އެކަމަށް އަހުލުވެރި މާގިނަ ބަޔަކު އޮފީހުގައިވެސް އުޅޭކަމަށް ނުވެއެވެ. 
ބީފާނު އަދި ނުތެދުވެ އެނދުގައި އޮއްވައި، ދަންޑަހިލުތައްޚާނު ފޮނުވީމާ، މޫސާ އައިސް ވަންނަތަން ދެކެފައި: 
ޤާނޫނީ ސަރުކާރެއް އުފެދުމުގެ ކުރީގައި ވަޒީރުއްދާޚިލިއްޔާގެ ވާޖިބުތައް އަދާކުރާ މީހަކަށް ކިޔަނީ ހަނދޭގިރިންނެވެ. މިއީ އިހުގެ ލިޔުންތަކުން ފެންނަ ގޮތެވެ. އަބަދު ވެސް ހަނދޭގިރިކަން އޮންނަނީ ނަސަބާއި ހސަބުގެ ގޮތުން ވެސް ރަނގަޅު ދަރަޖައެއްގެ މީހަކަށެވެ. ވިސްނުންތެރި ތަޖުރިބާކާރު ހަރުދަނާ މީހަކަށް ވެސް މެ އެވެ. އެގޮތަކީ މުޅި ރާއްޖޭގެ އެތެރެފުށުގެ ހުރިހާކަމެއް ބެލެހެއްޓުމުގެ ވެރިޔަކީ ހަނދޭގިރިންކަމަށްވާތީ އެވެ. 
ތުންޑާބެއަކީ، އެއްޒަމާނެއްގައި މާލޭގައި އުޅުނު މީހެއްކަމަށްވެ އެވެ. މީނާ އަކީ، މަޖާ މިޒާޖެއްގެ މީހެކެވެ. މީހުންނާ ގުޅޭ، މީހުން ގަޔާވާ ޠަބީޢަތެއް ހުންނަ މީހެކެވެ. އޭނާގެ އެންމެ ބުއްދިވެރި ބަހަކަށް އޮންނަކަމަށްވަނީ، ''ބިރު ނުގަންނާށެވެ! ބިރުގަނެގެން އެއްކަމެއް ވެސް ނުވާނެ އެވެ!'' 
ފުވައްމުލަކު ފާމުދޭރިކިލެގެފާނުންގެ ކަރިއްޔަ މުޙައްމަދު ދީދީ ފެންފުށީ ގަނޑުވަރު ޢަލިދީދީ ވާހަކަ ކިޔައިދެއްވިޔޭ. ބަނބުކޭލަކީ މާއިހަކު މިރާއްޖޭގައި ހުންނަ އެއްޗެއްނޫނޭ. ބަނބުކެޔޮގަސް އިންޑިޔާއިން މިރާއްޖެއަށް ފުރަތަމަ ގެންނެވީ، ތިމަންގެ ކާފައިކަލޭގެފާނުންގެ ބަފައިކަލުންނަށަވި (ކާފަގެ ބައްޕަ) އައްސުލްޠާން މުޙައްމަދު ޣިޔާޘުއްދީން ރަދުންނެވެ. މިރެދުން ބަނބުކެޔޮގަސް ގެންނަވައިގެން އެއިގެތެރެއިން ގަހެއް މިރަށު (ޔަޢުނީ ފުވައްމުލަކު) ދޫޑިގަމު އެދުރުމަނިކުފާނަށް ފޮނުއްވައިފިއެވެ. ގަސްގެނައި މީހާ އެދުުރުމަނިކުފާނުގެ އަރިހު ދެންނެވި ބަހަކީ ރަދުން ވިދާޅުވިޔޭ. މިއީ ވަރަށް ރަނގަޅު އެއްޗެކޭ. ރަނގަޅު ކާނާއަކަށްވެސް ފުދޭނެޔޭ. 
ރޭގެ އިރާކޮޅު ވާރޭ ވަހުމަށްފަހު ފަތިސްވުމަށްޓަަކައި ދުނިޔެމަތި ތައްޔާރުވަމުން އައި އިރު ވެސް ރަށުތެރޭގައި ފިނީގެ އަސަރުވަނީ ގަދަވެފަ އެވެ. ނަމަވެސް އުމުރުން ދުވަސް ވެފައިވާ ހަރު މީހުން އާންމު ގޮތެއްގައި އަވަހަށް ރޭގަނޑުގެ ނިދިން ހޭލައި އަތިރިއަށް އެރި، ރާޅުތަކުގެ އެހީން އުނގުޅައި ސާފުކޮށްފައިވާ ދޮންވެލިން ހިމުން ވެލި މުށްވަރެއް ނަގައިގެން، ޝަހާދަތް އިނގިލީގެ އެހީއާއެކު ދަތްއުނގުޅަމުން، މިސްކިތާ ދިމާޔަށް ދިޔުމަކީ އެ ބައިމީހުންގެ އާދަ އެކެވެ. 
މި ވާހަކައިގައި ދެ ފުށް އެބަ އޮތެވެ. އެއްފުށުގައި ވަނީ، ލަދުވެތިކަމެވެ. އައިބުކަމާއި ހުތުރުކަމެވެ. އަނެއްފުށުގައިވަނީ، ތާރީޚެވެ. މާޒީއާއި ހާލެވެ. މި ކަންކަމުގެ ތެރޭން ބޭއިޚްތިޔާރުގައި އުފެދިގެން އަންނަ ހިނިއައުމެކެވެ. 
ޖުހާ ޝައިޚަކީ އުމުރުގެ އެއްދުވަސްކޮޅެއްގައި ދަރުކޮށައި އުޅުނު ފަގީރެކެވެ. އެ ދުވަސްކޮޅު ފިނިމޫސުމުގެ ދުވަހެއްގައި ވަލުތެރޭގައި އުޅެނިކޮށް ވާރޭވެހި ފިނިގަދަވެ އެކަށީގެންވާ ވަރަށް ދަރުކޮޅެއް ކޮށޭ ގޮތެއްނުވިއެވެ. ދެން ކޮށުނު ކުޑަ ދަރުކޮޅު ބޮނޑިޔަކަށް ބަދެލާ ކޮނޑަށް ހިއްލާލަމުން ކިޔާލިއެވެ. މާތްﷲ މިއަދު އަހަރެންނަށް ދެއްވި މިންވަރަށް އަހަރެން ޝުކުރުކުރަމެވެ. 
މި ދަންނަވާލަދެނީ އަޅުގަނޑަށް ދިމާވި ހަޤީޤީ ހާދިސާއެކެވެ. އޭރު އަޅުގަނޑު އުޅުނީ ލަކުޑި ވިއްކާ ފިހާރައެއްގެ ސޭޓަކަށެވެ. މިހެން އުޅެނިކޮން އެއްދުވަހަކު ދެތިން މީހަކު އަތުވެއްޖެއެވެ. އެމީހުން އައީ ދޯންޏެއް ބަންނަންވެގެން އެކަމަށް ބޭނުއްވާ ލަކުޑި ހޯދުމަށެވެ. އެކަމަށްޓަކައި އެމީހުންވަނީ ބޭނުންވާނެ ލަކުޑީގެ ލިސްޓެއް ވެސް އެކުލަވައިލައިފައެވެ. 
މާވެވަކީ ވަރަށް ރީތި ވެވެކެވެ. އެހެންނަމަވެސް 1932 މ. ގައި ޤާނޫނު އަސާސީ ފާސްވެގެން ވެޔޮތައް ނައްތާލުމަށް ފާސްވި ޤާނޫނެއްގެ ދަށުން މާވެޔޮވެސް ހަލާކުކޮށްލައިފިއެވެ. ދެން އޮންނަނީ ވަރަށް ބިޔަ ބޮޑު ފެންގަނޑެއްގެ ސިފައިގައެވެ. ރަނގަޅު މީހުން ކިޔާގޮތުގައި މާވެވަކީ ކޮންމެ ބިތެއްގައި ތިރީސް ހަމުށް ހުންނަ ބޮޑު ބިޔަ ވެވެކެވެ. އެދުވަސްވަރު މައްޗަންގޮޅި އަވަށު ވެރިއެއްކަމުގައި ހުންނެވީ އެސްޖެހި ގަނޑުވަރު އައްނަބީލު ޅަސީދީއެވެ. އެއްދުވަހަކު މީހަކު އަވަށުވެރި ގެއަށް އައިސް ދެންނެވިއެވެ. މާވެވަށް ބޮޑު ގެރިއެއް ވެއްޓިއްޖެއެވެ. އެކަމަކު އެއީ މުޅިން ވީ ގޮތެއްނޫނެވެ. ބޮޑު ގެރިއެއް ހިނގަމުން ހިނގަމުންގޮސް އެފެންގަނޑުން ފެންބޮމުން އެރެމުން ގޮސް ފައިތައް ކިސަޑުގައި ހަރުލީއެވެ. ގެރީގެ ބަނޑު ފެންގަޑުގައި ޖެހިފައި އޭގެ އިތުރަށް ނުގެނބި ހައްޔަރުވީއެވެ.
މާލޭގެ ބޮޑު މަގެއްގައި ހުންނަ މަޝްހޫރު ގެއެކެވެ. އެގޭގައި ދިރި އުޅެނީ، އެގޭ "މަންމަ" އެކަންޏެވެ. އެއީ މިހާރުނަމަ އިސް ރަށްވެއްސެއްގެ ޢުމުރަށް ގޮސްފައިވާ މީހެކެވެ. ގޭގެ ގޯތިތެރެ އޮންނަނީ އެކިކަހަލަ ގަސްގަހާގެހިން " ޖަންގަލި " ހެދިފައެވެ. އޭތެރޭގައި ވަރަށްބޮޑު އަނބުގަހެއްވެސް ހުރެއެވެ. 
އަލަށް އެއްޗެއް ތަޢާރަފުވާ ކޮންމެ ފަހަރަކީ އާ ކަންތައްތައް އަބަދުވެސް ހިނގާފަހަރު ތަކެކެވެ. މިގޮތުން އެކި ފަހަރު ހިނގަނީ އެކި ގޮތަށެވެ. ބަޔެއް ފަހަރު އެއީ ހެއްވާ މަޖާ ކަންތަކަށް ވެފައި އެބަހުއްޓެވެ. އަނެއް ބައި ފަހަރު އެއީ ނުހަނު ހިތާމަވެރި ހާދިސާތަކަށްވެސް ވެފައި އެބަހުއްޓެވެ. މިސާލަކަށް ކަރަންޓު އިސްތިރި ގެނައިތާ ކައިރީ އޭގެ ދަށްފުށް ރީތިވެފައި އޮމާންވީމާ އަތުން ބަލާލާ ހިތްވެގެން، އިސްތިރި ނުހަނު ދޮންބޮޑު ވެފައި ހުއްޓައި އަތްކާތާލެވިގެން އަތް ފިހިފައިވެސް އެބަހުއްޓެވެ. އެކަމަކު މިފަހަރު އެހެން ވާހަކައެކެވެ.
މާލޭގައި ޢަބްދުލް މަޖީދު ރަންނަބަޑޭރި ކިލެގެފާނު ވެރިކަން ކުރެއްވި ދުވަސްވަރަކީ ސަބަބުތަކެއް ހުރެގެން ޢާންމު އާދައިގެ މީހުންނަށް ވެސް ޖާސޫސީ ނަޒަރަކުން ބައްލަވަމުން ގެންދެވި ދުވަސްވަރެކެވެ. މިކަން އާދައިގެ މީހުންނަށްވެސް ވިސްނޭމެއެވެ. ޢަބްދުލް މަޖީދު ރަންނަބަޑޭރި ކިލެގެފާނު އަރިހުގައި ދެތިން މީހަކުތިބެގެން ފަތިސް ނަމާދަށާއި ޢަޞްރު ނަމާދަށް އެކިފަހަރު އެކިމިސްކިތަށް ވަޑައިގަންނަވާކަމަށް ބުނެވެއެވެ. ނަމާދުން ނިމިވަޑައިގެން ފައިބައިވަޑައިގެން އަރިހުގައި ތިބޭބަޔަކާއެކު މަގުމަތީ ނުވަތަ މިސްކިތު ގޯތިތެރޭގައި މަޑުކޮއްލައްވައިގެން ވާހަކަދައްކަވަން ތިއްބަވައެވެ. މިސްކިތުން ފައިބާމީހުން ނުވަތަ މަގުމަތިން ހިނގާމީހުންވެސް ބައެއްފަހަރަށް ކައިރިކޮށްލުމުން އެ މީހުންނާއިވެސް ވާހަކަފުޅު ދައްކަވާކަމުގައިވިއެވެ. ހިނގާމީހުންނަށް ނުވަތަ ޅަފުރައިގެކުދިންނަށް ގޮވާލައްވާ ގެންނަވައި ކޮންމެވެސްއެއްޗެއް ވިދާޅުވާކަމުގައިވެއެވެ.މިވަގުތު ފަންވަތުގައި
މިވަގުތު 33 ކިޔުންތެރިން އޮންލައިންހޮޅުއަށީގައި
އެކަކުވެސް ނެތް
ފަންވަތުގެ ޖަވާހިރު
''އަޅުގަނޑަށް ވިންސޭ ގޮތުގައި ހަމައެއް ނަހަމައެއް ބެލުމަކާނުލައި ބަސް އުފެދިފައިވާ އަޞްލަށް ޙުރުމަތްތެރިކަމެއް ނުބަހައްޓައި އެބަހަކާ ނުގުޅޭ ފަދަ ބޭރުބަސްތަކުގެ ލަފްޒުތައް ބަހަކަށް ވައްދަން މަސައްކަތް ކުޅައުމަކީ އެބަހަކަށް ޚިދުމަތް ކުޅައުމުގެ ބަދަލުގައި ބަހަށް ކުރެވޭ ވަރަށްވެސް ބޮޑު ޚިޔާނާތްތެރި ކަމެކެވެ.'' - މުޙަންމަދު އަމީން- |
ލޮގިން
ދެކޭގޮތް
މެހެމާނުނުންގެ އަދަދު
މިހާތަނަށް : 718190
ބެލި ޢަދަދު: 572