މި މަޒްމޫނު ޢާއްމު ކޮންމެވެސް ނޫސް މަޖައްލާއެއްގައިވެސް ލިޔެ ޗާޕްކުރުން ރަނގަޅުކަމުގައި އަޅުގަނޑު ޤަބޫލުކުރަމުއެވެ. ސަބަބަކީ އިންޓަރނެޓް ޢާއްމު ވެފައިވަނީ ޅަ ނުވަތަ ޒުވާނުންނަށް ކަމަށް ވެދާނެއެވެ. ނަމަވެސް އެއަށްވުރެ ތަންކޮޅެއް ޢުމުރުން ދުވަސްވީ މީހުންނަށް އިންޓަރނެޓް އެހާ ޢާއްމެއް ނުވެއެވެ. ކަންއޮތްގޮތަކީ މިއީކަމަށްވީއިރު އިންޓަރނެޓް ޢާއްމުވެގެން މިއުޅޭ ޒުވާނުން މި ސައިޓް ބަލަނީ ކިހާމިންވަރަކަށް ކަމެއްވެސް އަޅުގަނޑަކަށް ނޭންގެއެވެ. އަދި އެހާ ޢާއްމުކޮށް ބަލާފާނެކަމަކަށް ޤަބޫލެއްވެސް ނުމެ ކުރެވެއެވެ. މިސަބަބުތަކަށްޓަކައި އިހު ބުނެވުނު ފަދައިން ލިޔެ ޗާޕްކޮށްފިނަމަ ފަންވަތް ކިޔުންތެރިންގެ އިތުރުން އެހެން ބަޔަކުވެސް މި މަޒްމޫނު ކިޔާފާނެކަމަށް އަޅުގަނޑަށް ޤަބޫލުކުރެވެއެވެ. އަދި ކިޔައިފިނަމަ އެކަމާ ވިސްނާ އެމީހެއްގެ ދިރިއުޅުން އިޞްލާޙް ކޮށްފާނެ ބަޔަކު ވުން ވަރަށް ގާތްކަމުގައި ފެންނާތީ ހާމަކޮށްލީއެވެ. ޝުކުރިއްޔާ!!

މި މަޒުމޫނުގެ ފެށުމުގައި ވަރަށް ބޮޑު ކުށެއް އެބައޮތެވެ. ނަމަވެސް، ލިޔުންތެރިޔާގެ ޒުވާންކަމާއި އޭނާގެ ވައްޓަފާޅިއަށް ބަލާއިރު، އެވަރުގެ ކުށެއް ލިޔެވިދާނެކަމަށް ޤަބޫލުކުރަން ޖެހެއެވެ. އެކަމަށްޓަކައި، އޭނާއަށް ދެރަ ބަހެއް ރައްދުކުރާކަށް ނުޖެހެއެވެ. އޮއިގަދަ ބައެއް ޢިބާރާތްތަކާއި ޓައިޕްކުރުމުގެ ކުށްތައް މަޒުމޫނުގައި ވިޔަސް، މައިގަނޑު ގޮތެއްގައި މަޒުމޫނު ރަނގަޅެވެ. އީލިޔާ އަބޫ މާޟީގެ ޅެމުގައިވާ އެއްޗެއް، މަޒުމޫނު ލިޔުއްވި ލިޔުންތެރިޔާއަށް ރަނގަޅަށް ދޭހަނުވާ ވާހަކަ، ކިޔުންތެރިންގެ ސަމާލުކަމަށްޓަކައި ދަންނަވަމެވެ. ތިރީގައި މިވަނީ ކުށުގެ އިޞްލާޙެވެ. (އީލިޔާ އަބޫ މާޟީ) އޭނާއަކީ، ޖާހިލިއްޔަ ޒަމާނުގެ ޅެންވެރިއެއް ނޫނެވެ. އޭނާ ދުނިޔޭގެ އަލިކަން ދެކެވަޑައިގަތީ، 1889 ގައެވެ. ދެމިއޮތުމުގެ ޢާލަމަށް ދަތުރުކުރެއްވީ، 1957 ގައެވެ. އުފަން ބިމަކީ، ލުބްނާން ފަރުބަދައިގެ އުތުރެވެ. އޭރު އެތަން އޮތީ ބޮޑު ސީރިޔާގެ ބަޔެއްގެ ގޮތުގައެވެ. 1900 ވަނަ އަހަރު، އީލިޔާ އަބޫ މާޟީ، މިޞްރަށް ހިޖުރަކުރެއްވިއެވެ. އޭނާ ދިރިއުޅުއްވީ މިޞްރުގެ ތަހުޒީބު ރަށް، އިސްކަންދަރިއްޔާގައެވެ. އިބްތިދާއީ މަދުރަސާއިން އޭނާ ވަކިވެލެއްވީ، ފަޤީރުކަމުންނެވެ. މިޞްރުގައި ނެރެވުނު ލުބްނާންގެ މަޖައްލާތަކުގައި އޭނާގެ ޅެންތައް ޝާއިޢުކުރެއްވިއެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި "އަލްޢިލްމު" މަޖައްލާއާއި "އެކްސްޕްރެސް" މަޖައްލާ ހިމެނެއެވެ. 1912 ވަނަ އަހަރު، އީލިޔާ އަބޫ މާޟީ، ދެކުނު އެމެރިކާއަށް ހިޖުރަކުރެއްވިއެވެ. ދެން އެބައްރުގައި، އޭނާގެ އަޚަކާއެކު ވިޔަފާރީގެ މަސައްކަތްކުރެއްވިއެވެ. އެއަށްފަހު، ޔޫއެސްއޭ އަށް، ވަޑައިގެން، ނިއުޔޯކްގައި ޤާއިމްވެ ހުންނެވިއެވެ. އަދި އެރަށުގައި، ނެރެވުނު، "ހުޅަނގުގެ ލޯގަނޑު" ނަމަކަށް ކިޔުނު ނޫހުގެ ނާއިބު މުޙައްރިރުކަން ކުރެއްވިއެވެ. އޭނާ ކައިވެނި ބައްލަވައިގަތީ، އެ ނޫހުގެ މުޙައްރިރުގެ ދަރިކަނބަލެއް ކަމުގައިވާ، "ދޫރާ ނަޖީބު ދިޔާބު" އާ އެވެ. އީލިޔާ އަބޫ މާޟީ އަކީ، މަހުޖަރުގެ ޅެންވެރިންގެ ތެރެއިން ފުންނާބު އުސް މޮޅު ފަލްސަފީ ޅެންވެރިއެކެވެ. މަހުޖަރުގައި ޖުބްރާން ޚަލީލު ޖުބްރާން އާއި، މިޚައިލް ނަޢީމާ އާއި ބައިވެރިވަޑައިގެން، "އައްރާބިޠަތުލް ޤަލަމިއްޔާ" އުފެއްދެވިއެވެ. އޭނާގެ ޅެންވެރިކަމުގެ ފަލްސަފާނާ ފެތުރެން މެދުވެރިވީ، އެ ރާބިޠާގެ ސަބަބުންނެވެ. މަހުޖަރުގައި، އީލިޔާ އަބޫ މާޟީ ކުރެއްވި އެންމެ މުހިންމު މަސައްކަތްޕުޅަކީ، "السمير" މަޖައްލާ ނެރުއްވުމެވެ. ފަހުން އެ މަޖައްލާ ދުވަހު ނޫހަކަށް ބަދަލުވިއެވެ. އޭގެ ސަބަބުން މަހުޖަރުގެ އަދީބުންގެ ލިޔުންތަކާއި ޝާޢިރުންގެ ޅެންތައް ޝާއިޢުކުރެވޭނެ މަގު ތަނަވަސްވެގެން ދިޔައެވެ. 13 ނޮވެމްބަރ 1957 ގައި އީލިޔާ އަބޫ މާޟީ، ހާޓްއެޓޭކެއް ޖެހިވަޑައިގެން، ދެމިއޮތުމުގެ ޢާލަމަށް ދަތުރުކުރައްވައިފުމަށް ދާންދެން އެ ނޫސް ދެމިއޮތެވެ. މާތް ﷲ، އީލިޔާ އަބޫ މާޟީގެ ފުރާނަފުޅަށް ސުވަރުގޭގެ ދާއިމީ ނިޢުމަތް ލައްވާށިއެވެ! އާމީން!

އަލްއަޚް ޙުސައިން ޢަލީ މުޙައްމަދުއަށް ދަންނަވަމެވެ. ދެއްވި ހިތްވަރަށާއި އިޞްލާޙުކޮށްދެއްވި ކޮށްދެއްވުމަށް ނިހާޔަތަށް ޝުކުރުވެރިވަމެވެ. މިލިޔުމުގެ ފެށުމުގައި އަޅުގަނޑަށް ލިޔެވިފައިވާ ކުށަށް އެންމެހާ ކިޔުންތެރިންގެ ކިބައިން ނިހާޔަތަށް މަޢާފަށް އެދެމެވެ.

ޒާންގެ މި މަޒުމޫނު، މަހުޖަރުގެ ޅެންވެރިންގެ ހަނދާންތައް އާކޮށްދީފިއެވެ. މިކަމަށްޓަކައި ޒާންއަށް އިޚުލާޞްތެރި ޝުކުރާއި ހެޔޮއެދުންތައް އަރިސްކުރަމެވެ.
ކިޔުންތެރިޔަކު ފާހަގަކުރައްވާފައި އެވާ، ކުށަކީ މަޢުލޫމާތުގެ ކުށެކެވެ. އެޔަކުން މި މަޒުމޫނުގެ ރޫޙަށް އުނިކަމެއް ނާދެއެވެ. އަބޫ އިބުރާހީމްގެ ޚިޔާލަށް ތާއީދުކުރަމެވެ.
ދިވެހި ބަހަށް ތަރުޖަމާކޮށްފައިވާ، މަހުޖަރުގެ ޅެންތަކެއް ކޮންމެވެސް ތަނެއްގައި ވާނެއެވެ. އެއީ، ނުވަދިހައިގެ ކުރީކޮޅުގައި ކޮށްފައިވާ ތަރުޖަމާތަކެކެވެ. ފެނޭތޯ ބަލާލާނަމެވެ. ފެނިއްޖެނަމަ، ފަންވަތުގެ އަހުލުވެރިންނާ ހަމައަށް، އިރާދަކުރެއްވިއްޔާ ގެނެސްދޭނަމެވެ. އެދެވިގެންވަނީ، ބިނާކުރަނިވި ގޮތެއްގައި ވީހާވެސް ގިނައިން ފާޑުވިދާޅުވެދެއްވުމެވެ.

މިމަޒުމޫނު ކިޔާލުމުން ވަރަށް އަސަރުކޮއްފިއެވެ. ސަބަބަކީ މިހާރު ދިވެހި މުޖުތަމައު އޮތްހާލަތުންނެވެ. އަދި އަޅުގަނޑަށް އެންމެކަމުދިޔައެއް އިބާރާތަކީ ''އަޚުންނޭވެ. މުދަލަކީ އަމާޒެއްނޫނެވެ. މުދަލަކީ ވަސީލަތެކެވެ. މަތިވެރި މާތް އަމާޒެއް ޙާޞިލުކުރުމަށް އެހީތެރިވެދޭ މަދަދުގާރެކެވެ. މުދާލިބިފައިމެ ހިތާމައިގައި އުޅެނީ މަދުބައެއްނޫނެވެ.'' ސަބަބަކީ މީހުން އެންމެބޮޑަށް ހަނދާން ނެތިފައި ވަނީ މިކަން ކަމަށް ވާތީއެވެ.