މިއީ ވަރަށް ދިގު އިންތިޒާރަކާއެކު ކިޔާލެވުނު ރީތި އަސަރުގަދަ ލޯބީގެ ތާރީޚީ ޚިޔާލީ ވާހަކައެއް، އަނެއްކާ ވާހަކައިގައި ހުރިއްޔާ ހުރި އަސަރެއް މި އޮތީ މިބައިގައި ޚުލާސާވެސް ވެފައި ވަރަށް ރީތި، މި ކަހަލަ ކުރީގެ އަދަބީ ލިޔުންތަކުގެ އިންތިޒާރުގައި ހުރި ވާހަކަ ދަންނަވާލަމުން ފަންވަތުގެ ހިންގުންތެރިންނަށް ޝުކުރު ދަންނަވަން

މިވާހަކަ ވަރަށް ރީތި. އަދިވެސް މިކަހަލަ ދިގު ވާހަކަ ތަކަށް އިންތިޒާރު ކުރަން. ފަންވަތަށް ވަރަށް ބޮޑަށް ޝުކުރިއްޔާ

މި ސަޓްގައި ޢަބްދުﷲ ފާރޫޤު ޙަސަންގެ ނާހީދު މިވާހަކަ ޖައްސަވާދެއްވާނެނަމަ. މިކަން ކޮށްދެއްވާނޫ އުނތާ!!!

''އެންމެ ކިޔާހިތުން ކީ ކިޔުންތެރިޔާ'' ގެ ނަމުގައި އެދުމެއް އެދިވަޑައިގަތް ފަރާތަށް، ޖަވާބެއް އެރުވުމުގެ ގޮތުން ދަންނަވަމެވެ. ފަންވަތާމެދު ތިޔަ ބަހައްޓަވާ ހެޔޮ އެދިވަޑައިގަތުމުގެ ރޫޙާ މެދު ޝުކުރު ދަންނަވަމެވެ.

ތިޔަ އެދިވަޑައިގަތުމާ ގުޅިގެން އަލްއަޚު ޢަބްދުﷲ ފާރޫޤު ޙަސަނަށް ތިޔަ ހުށަހެޅުއްވުން ދަންނަވާލެވިއްޖެ އެވެ. ވަރަށް މަރުޙަބާ ވިދާޅުވި އެވެ. އެކަމަކު މި ކަމުގައި ދިމާވާ ދައްޗެއް އެބަ އޮތެވެ. އެހެން ކަމުން އެ ދަތިކަމުގެ ވާހަކަ ތިޔަ ކިޔުންތެރިޔާ އަށާއި، ފަންވަތުގެ އެންމެހާ ކިޔުންތެރިންގެ މަޢުލޫމާތަށްޓަކައި ހިއްސާ ކޮށްލާނަމެވެ. މި ޒަމާނަކީ ހުރިހާ ކަމެއްގައި ވެސް ދެ ފުށް ހާމަކޮށް ބަޔާންކުރާ ޒަމާން، އެހެން ނޫންތޯ އެވެ؟

ފަންވަތް ހިންގެނީ އެއްވެސް އާމްދަނީއެއް ލިބޭ ގޮތަކަށް ނޫނެވެ. ލިޔުންތައް ފޮނުއްވާ ލިޔުންތެރިން އެކަން ކޮށްދެއްވަނީ ހެޔޮ ހިތްޕުޅުން ދަރުމަޔަށެވެ. މި ޒަމާނުގެ ބައެއް ލިޔުންތެރިން ފޮނުއްވާ ލިޔުންތައް ވޯރޑުގައި ޓައިޕް ކުރައްވާފައި މެއިލް ކުރެއްވިޔަސް، ނުވަތަ ސީޑީ އެއްގައި ދެއްވިޔަސް، ފަންވަތުގައި ޝާއިޢު ކުރެވޭ ވަރަށް ގިނަ ލިޔުންތަކަކީ، ޢަމަލީ ގޮތުން ފަންވަތުގެ މަސައްކަތް ކުރާ މައިގަނޑު ދެތިން މީހެއްގެ ވަރަށް ގިނަ އިރުގެ މަސައްތަކެވެ. ލިޔުމެއް ޓައިޕު ކުރުމަކީ (އަޅުގަނޑުމެންގެ ނުފަރިތަ ކަމުން ނަމަވެސް) ވަރަށް ގިނަ ވަގުތު ހޭދަވާ ކަމެކެވެ. އެހެންކަމުން ބައެއް ފަހަރަށް ޓައިޕްކުރާ ފަރާތްތަކަށް އަގުދީގެން ވެސް މި މަސައްކަތް އެބަ ކުރެވެ އެވެ. ''އޭ ހަތަރެއް''ގެ ފަތްފުށަކަށް، =/20ރ ގެ މަގުންނެވެ. އަދި ކީރިތި ރަސުލާގެ ޙަދީޘްފުޅުތަކާއި، ކީރިތި ޤުރުއާނުގެ އާޔަތްތައް ހުންނަ ނަމަ، ޞަފުޙާއެއް ޓައިޕު ކޮށްދެނީ =/25 ރ. އަށެވެ.

ފާރޫޤު ޙަސަން ވިދާޅުވާ ގޮތުގައި މި ވާހަކަ އަކީ، ވަރަށް ދިގު ވާހަކަ އެކެވެ. މި ވާހަކައިގެ ސޮފްޓު ކޮޕީއެއް އޭނާ އަތްޕުޅަކު، ނެތެވެ. ޖެހޭނީ އަލުން ޓައިޕުކުރާށެވެ. އެހެންކަމުން މިއީ ފަހަރެއްގައި ތިޔަ ކިޔުންތެރިޔާ އެދިވަޑައިގަތް އެދި ވަޑައިގަތުން ފުއްދައިދިނުމުގައި އެކަމުގެ އަވަސް ލަސްމިނަށް އަސަރު ކޮށްފާނެ ސަބަބެކެވެ. އެހެނީ އެހެންކަމަށްވާނަމަ، ޓައިޕު ކުރަންޖެހޭނީ އަޅުގަނޑު މެންނަށެވެ.

ކަމަކީ ފަންވަތުން ވަރަށް ބޭނުންވާ ކަމެކެވެ. ނަމަވެސް ދަތިތަކެއް ހުރީމާ އެވާހަކަ ހިއްސާ ކޮށްލީ އެވެ. އެހައި ދިގު ވާހަކައެއް ޓައިޕު ކުރުމަކީ (ބައިބަޔަށް ނަމަވެސް) އަޅުގަނޑުމެން ޢަމަލީ ގޮތުން މި މަސައްކަތްކުރާ ދެތިން މީހުންނަށް ޙަޤީޤަތުގައި ވަރަށް ފަސޭހަ ނޫން ކަމެކެވެ. އަތުން ޚަރަދުކޮށްގެން ކުރިޔަށް ގެންދަން ބަލާއިރު، އެގޮތް ވެސް ލުޔެއް ނޫނެވެ. މާލީ ގޮތުން ބުރައީ އެވެ.

ނަމަވެސް، ތިޔަ އެދި ވަޑައިގަތް އެދި ވަޑައިގަތުން ޙާޞިލްކޮށްދެވޭތޯ އަޅުގަނޑުމެން ވަރަށް މަސަައްކަތްކުރާނެ ވާހަކަ ދަންނަވަމެވެ. އެކަމުގެ އުންމީދުގައި ހުންނެވުން އެންމެ ރަނގަޅުކަމުގައި ދަންނަވަމެވެ. އިރާދަ ކުރެއްވިއްޔާ އަޅުގަނޑުމެން ތިޔަ ކަމުގައި ވަރަށް ހިތްވަރު ކުރާނޫ އެވެ.

ޓައިޕްކުރުމަކީ އެހާ އުނދަގޫ ކަމެއް ނޫނެވެ. ފަންވަތުގެ އަހުލުވެރިންނަށް ދެހަފުތާގެތެރޭގައި ކޮންމެ ދުވަހަކު ގަޑިއެއްހާއިރު ހޭދަކޮށްލަނިކޮށްވެސް ތިޔަކަން ނުލާހިކު ފަސޭހައިން ފުރިހަމަ ކުރެވިދާނެއެވެ. އޭރުން ކުރިމަގުގައި ފަންވަތަށް އިތުރު ކުރިއެރުން ލިބި މަސައްކަތަށް ހޭދަކުރަންޖެހޭ ވަގުތާއި ހިނގާ ޚަރަދުން ވަރަށް ބޮޑު ބައެއް ސަލާމަތްވާނެކަން ކަށަވަރެވެ. ޓައިޕްކުރުމާބެހޭ ޓެކްނިކަލް މީހެއްގެ އެހީ ހޯއްދަވާށެވެ.

ބުޅަލުގެ ކިބައިން ސަލާމަތްވާނެ ގޮތަކާމެދު މޮޅު ބުއްދިއެއްކުރި މީދަލެއް ބުންޏެވެ. "ބުޅަލުގެ ކަރުގައި ރަނގަބީލެއް އަޅުވާނީއެވެ. އޭރުން ބުޅާ އައުމުގެ މާކުރިން އެސޮރު އެބަ އަންނަކަން އެނގޭނެއެވެ." މި ޚިޔާލަށް ހުރިހައި މީދަލުގެ ސާބަހާއި އައްސަރިބަސް ލިބުނެވެ. ނަމަވެސް މި ޚިޔާލު ތަންފީޒުކުރެވޭނެ ގޮތެއް ނުވިއެވެ.

ފަންވަތުގެ ޢިއްޒަތްތެރި ކިޔުންތެރިންނޭވެ! ފަންވަތަށް ތިޔަ ދެއްވާ މޮޅު ޚިޔާލުތަކަށް ޝުކުރުދަންނަވަމުއެވެ. ތިޔަބޭފުޅުން ދެއްވާ ކޮންމެ މޮޅު ޚިޔާލެއް ތަންފީޒުކުރުމަކީ، ޢަމަލީ ގޮތުން އެހައި ފަސޭހަކަމެއް ނޫނެވެ. އެހެނީ، ފަންވަތް ދެމެހެއްޓުމުގެ މަސައްކަތް، ހިލޭސާބަހަށް ކުރަމުން މިގެންދަނީ ވަރަށް މަދު ބަޔެކެވެ. ވީމާ، މޮޅު ޚިޔާލުތައް ދެއްވާ ބޭފުޅުން، އެބޭފުޅުންގެ ޚިޔާލުތައް ތަންފީޒުކުރުމުގައި ބައިވެރިވެވަޑައިގެން ދެއްވައިފިނަމަ ހާދަހާ ޝުކުރެއް ހުއްޓެވެ.

ކާފު ލާމުގެ ޚިޔާލަށް އަޅުގަނޑު ތާއީދުކުރަމެވެ. އަދި އެ ޚިޔާލު ތަންފީޒުކުރުމުގައި ޢަމަލީ ގޮތުން ބައިވެރިވެވަޑައިގެން ދެއްވުމަށް ކާފު ލާމަށް ދަޢުވަތު އަރުވަމެވެ.

ފަންވަތުން އެދި ވަޑައިގެންފިނަމަ އަޅުގަނޑުވެސް ހަމަ ދަރުމަޔަށް ޓައިޕުކޮށްލަދީފާނޫއެވެ.

ފަންވަތުގެ އަހުލުވެރިން ތައްޔާރަށް ތިއްބެވިނަމަ އެޚިޔާލު ތަންފީޒު ކުރުމަށް ތިޔަ ދެއްވި ދަޢްވަތަށް މަރްޙަބާ ކިޔަމެވެ. ތިޔަ ބޭފުޅުން މިހާރު ކުރައްވަމުން ތިޔަ ގެންދަވަނީ ޓައިޕްކުރުމަށްވުރެ މާ އުނދަގޫ ބުރަ މަސައްކަތްތަކެކެވެ. ފަންވަތުގެ އަހުލުވެރިންތައްޔާރަށް ތިއްބެވިނަމަ މިއީ ތަންފީޒު ކުރެވި ނަތީޖާ ފެންނާނެ ޚިޔާލެއްކަން ކަށަވަރެވެ. މި ޚިޔާލު ލިޔުނު މީހާ ދެހަފުތާއެއްހާ ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ޓައިޕްކުރަން ދަސްކޮށްދިން ދެކުއްޖަކު މިހާރުވެސް އަޒުހަރުގައި ކިޔަވަން ގޮސް ތިބޭނެއެވެ. މަޢްހަދުން ކިޔެވި މި ދެކުދިންނަކީވެސް މިހާރު ނުލާހިކު އަވަހަށް ޓައިޕްކުރާ ދެ ކުދިންނެވެ.

މި ޞަފުހާގައި ފަހަކަށް އައިސް މި ބަހުސު ކުރެވޭ މައްސަލަޔާ މެދު، ތިޔަ ބޭފުޅުންގެ އިޒުނަފުޅަށް އެދޭހާލު އެއްޗެއް ދަންނަވާލާނަމެވެ. ފުރަތަމަ ކަމަކަށް، ކާފުލާމަށާއި، ޅޮހީ ޢަބްދުއްރަޙީމަށް ޝުކުރު ދަންނަވާލުމާއެކީގަ އެވެ. ކާފުލާމަކީ، ފަންވަތް ބައްލަވަމުން ގެންދަވާ، ޚިޔާލު ދެއްވާ ފަންވަތުގެ އަހުލުވެރިއެކެވެ. ޅޮހީ ޢަބްދުއްރަޙީމަކީ، މި ކަންކަމުގެ އިތުރަށް ގިނަ ލިޔުންތަކެއް ފަންވަތުގައި ހިމަނުއްވާ ފަންވަތުގެ ލިޔުންތެރިއެކެވެ.

ބަހުސެއް ހިނގަމުންދަނީ، ފަންވަތުގެ ލިޔުންތައް ޓައިޕުކުރުމުގައި އިދާރީ ފަރާތްތަކަށް އެހީތެރިކަން ދެވޭނެ ގޮތެއްގެ މައްޗަށެވެ. އެކަމުގައި ކާފު ލާމު ދެއްވި ޚިޔާލުފުޅާއި، ޅޮހީ ޢަބްދުއްރަޙީމު ދެއްވި އިޖާބަ ޝުކުރުވެރިކަމާއެކު، ފަހަގަ ކުރަމެވެ.

ކާފުލާމު ދެއްވި ޚިޔާލުފުޅުގައިވެ އެވެ. ''ޓައިޕްކުރުމަކީ އެހާ އުނދަގޫ ކަމެއް ނޫނެވެ. ފަންވަތުގެ އަހުލުވެރިންނަށް ދެހަފުތާގެތެރޭގައި ކޮންމެ ދުވަހަކު ގަޑިއެއްހާއިރު ހޭދަކޮށްލަނިކޮށްވެސް ތިޔަކަން ނުލާހިކު ފަސޭހައިން ފުރިހަމަ ކުރެވިދާނެއެވެ.''

މި ޚިޔާލުފުޅުގެ ސަބަބުން ފަންވަތާއެކު، އަޅުގަނޑު މިހާތަނަށް ހޭދަ ކުރަމުން އައި ވަގުތުގެ ތެރެއަށް އިތުރު އެއްގަޑި އިރު ހިމަނައިފީމެވެ. ފަންވަތުގެ އިދާރީ އަނެއް ދެ ބޭފުޅުން ކަންތައް ކުރެއްވި ގޮތެއް ނޭނގެ އެވެ. އެހެނީ، ފަންވަތުގެ ޚިދުމަތް ދޭން ފެށުނީއްސުރެ އަޅުގަނޑު މި އަންނަނީ ކޮންމެ ރެޔަކު، 12.00 ން 3.00 އަށް ފަންވަތުގެ މަސައްކަތް ކުރަމުންނެވެ. އެކަމަށްޓަކާ ކޮންޕިޔުޓަރު ދޮށުގައި ވަގުތު ހޭދަ ކުރަމުންނެވެ. އޭގެ އިތުރަށް ދުވާލުގެ ވަގުތުތަކުގައި، ލައިބްރަރީތައް ކޮޅުމާއި، ތަދު ލިޔުންތައް ހޯދުމާއި، އިސް ލިޔުންތެރިންނަށް ގުޅައި ޚަބަރު ދަބަރު ބެލުމުގައި ހޭދަ ކުރެވެނީ ކިހާ ވަގުތެއް ކަމެއް ސީދާ ކޮށް ދަންނަވާކަށް ނޭނގެ އެވެ.

ކާފުލާމެވެ! ތިޔަ ދެއްވި ޚިޔާފުޅާއެކު، މި ހާރު ރޭގަނޑު 11.00 ގައި ވަރަށް ގިނަރޭރޭ އެބަ މަސައްކަތް ފަށަމު އެވެ. އެހެންކަމުން އެ ވާހަކަ ދަންނަވާލީމެވެ.

ދެން އޮތީ ޓައިޕުކުރުމުގެ ވާހަކަ އެވެ. ވެބްސައިޓެއް ހިންގުމުގައި އޮންނަ ހަމަ އެކަނި ކަމަކީ ޓައިޕު ކުރުމެއް ނޫން ދޮގެއް ތޯ އެވެ؟ ޓައިޕު ކުރުމުގެ ވަގުތާއި، ފޮޓޯ ހޯދުމުގެ ވަގުތާއި، ފޮޓޯ މިންކުރުމުގެ (ރީ ސައިޒު ކުރުމުގެ) ވާގުތާއި، ލިޔުންތަކުގެ ކުށްފިލުވުމަށް އެތައް ފަހަރަކު ކިޔުމުގެ ވަގުތާއި، ލޭއައުޓާއި، މި ފަދަ އެތައް ކަމެއް ކޮންމެ މަޒުމޫނަކަށްޓަކައި ކުރަންޖެހެ އެވެ. ވަގުތުތައް ގުނަ ވެގެންދަނީ، މި ފަދަ އެތައް ކަމެއް އެއްވެ ފައްތަރުވުމުންނެވެ.

ޓައިޕުކުރަން ކުދިންނަށް ދަސްކޮށްދެއްވި ދާނެ އެވެ. މަޒުމޫނު ލިޔަން އަޅުގަނޑު މަޢުހަދުގައި ދަސްކޮށްދިން ކުދިންވެސް މިހާރު އަޒުހަރުގައި ކިޔަވަމުން އެބަ ދެ އެވެ. އެ ކުދިންގެ ބައެއް މަޒުމޫނާއި ޅެން ފަންވަތުގައި ޝާއިޢު ކުރެވިފައި ވެސް ވެއްޖެ އެވެ. އެ ކަމަކު އަދި މި ދެންނެވި ލިޔުންތަކުގެ ޢަދަދު 10 އަކަށްވެސް ނާރަ އެވެ. ނަމަވެސް ފަންވަތުގައި މިހާރު ހުރި މަޒުމޫނުގެ ޖުމުލަ ޢަދަދު 900 (ނުވަ ސަތޭކަ) އަށްވުރެ ގިނަ ވާނެ އެވެ.

މި ވާހަކަ މި ދަންނަވާލީ، ފަހަރެއްގައި ވެސް ކާފު ލާމަށް ވެސް، އަދި އޭނން ކުއްޖަކަށް ވެސް ބަރުބަހެއް ބުނުމުގެ ނިޔަތެއްގައެއް ނޫނެވެ. އެކަމަކު ވިސްނާލެއްވުން އެދެމެވެ. އެކުދިންނަކީ، މަތީތަޢުލީމަށްޓަކާ ޖިހާދު ކުރާ ކުދިންކަމަށްވީތީ، އެކުދިންނަށް ވެސް، ވަގުތު ނުވަނީ އެވެ. އުޖޫރައެއް ދެވެން ނެތި އެދެން ޖެހޭތީ، އަޅުގަނޑަށް ވެސް، އިރު އިރުކޮޅުން ލިޔުމަކަށް އެދި، ބުނެލަން ފަސްޖެހެވެނީ އެވެ. އެހެން ލިޔުންތެރިންނަށް ވެސް ދަންނަވަން ނުކެރެނީ އެވެ. ޓައިޕު ކުރާމީހުން ވެސް ހަމަ މި ގޮޅިއަށް ފެތޭނެ ނޫންތޯ އެވެ؟

ކާފުލާމާއި، ޅޮހީ ޢަބްދުއްރަޙީމަށް ވަރަށް އިޚްލާޞްތެރި ޝުކުރެއް ދަންނަވަމެވެ. ދެއްވި ތަރުޙީބަށްޓަކާ މަރުޙަބާއާއި، ތަހުނިޔާ ދަންނަވަމެވެ. ގުޅޭނެ ނަންބަރެއް އަންގާލަ ދެއްވުން އެދެމެވެ. ފަންވަތުގެ ފަރާތުން ބައްދަލުކޮށްލަން ބޭނުންވާތީ އެވެ. ޚިޔާލު ގޮޅީގައި ނަންބަރު ޖައްސަވައި ފޮނުއްވާލަ ދެއްވުން އެދެމެވެ. އެ ''މެސެޖު'' ޝާއިޢެއް ނުކުރާނަމެވެ.