މަތީގައި އެވާ ޅެން ހެއްދެވީ ނައިފަރު / ޢަލީ ޙުސައިނެއް ނޫނެވެ. ޅެން ހެއްދެވީ ޢަލީ ޙުސައިނާ އެއްބަނޑު އެއްބަފާ ބޭފުޅެއްކަމުގައިވާ ނައިފަރު / މުޙައްމަދު ޙުސައިނެވެ. މުޙައްމަދު ޙުސައިނު ދިރިއުޅުއްވުން ބިނާ ކުރެއްވީ ނ. ހޮޅުދޫގައެވެ. ހޮޅުދޫ މޭނާސްކޫލަށް ޓީޗަރެއްގެ ގޮތުގައި ވަޑައިގެންނެވުމަށްފަހު، އެ ރަށުގައި އޭނާ ވަޒަންވެރިވީއެވެ. ހޮޅުދޫގައި މުޙައްމަދު ޙުސައިން ދިރިއުޅުއްވި ގޭގެ ނަމަކީ ނ. ހޮޅުދޫ / ނައިފަރީގެ އެވެ. މިޅެމަކީ ޅެމުގެ ފަހަތުގައި ވަރަށް ބޮޑު ސިޔާސީ މަޤްޞަދުތަކެއް ހިމެނިފައިވާ ޅެމެކެވެ. އެއްދުވަސްވަރެއްގައި ނައިފަރުގެ ވެރިކަމުގެ ދާއިރާގައި ހުންނެވި ބާރުގަދަ ބޭފުޅަކުވެސް މަރުވާނެކަން ހަނދާންކޮށްދީ، އެ ބޭފުޚަކަށް ހަޖޫކިޔުން މިއީ ޅެން އެކުލަވާލާ ޢާއްމުކުރެވުނު އެއް މަޤްޞަދުކަމުގައި ބުނެވެއެވެ. މި ސައިޓުގެ ފަރާތުން މިކަން އިތުރަށް ދިރާސާކުރައްވާނެކަމަށް އުންމީދުކުރަމެވެ.

ކޮންމެ ބޭނުމަކު ހެއްދެވި ޅެމެއކަމުގައިވިޔަސް ވަރައް އިބުރަތްތެރި ޅެމެއް

ޅެމެއް ހެދި މީހާ ނޫން އެހެން މީހެއްގެ ނަމުގައި ޅެމެއް މަޝްހޫރުވުމަކީ ވާ ކަމެކެވެ. ޚާއްޞަކޮށް މިޅެމަށް އެހެން ވެދާނެ ކަމަށް ބެލެވެއެވެ. ބޭރު ފުށަށް ބަލާއިރު، މިއީ، ދީނީ ޅެމެއް ކަމުގައި ވިޔަސް، ޅެމުގެ ތާރީޚަށް ބަލާއިރު މިއީ، އެންމެ ނުރައްކާތެރި ބާވަތުގެ ސިޔާސީ ޅެމެކެވެ. ނަމަވެސް މި ޅެމުގެ އެސިފަ ދެމިއޮންނާނީ، ވަކި ޒަމާނެއްގައި ކަމަށް ދެކެމެވެ. އެއަށްފަހު، ޝަރަޙައާ ނުލައި މީހުންނަށް ދޭހަވާނީ މިޅެމުގެ ބޭރުފުށުގެ މާނަތަކެވެ.

ފުންނަޒަރަކުން ބަލާއިރު، ޅެން ފަށާފައިވަނީ ވެސް ހަޖޫ ކިޔުމުގެ ރާގެއްގައެވެ. އެހެންވީމާ، ސިޔާސީ ބަޔެއް އޮތީ ހަމައެކަނި ޅެމުގެ ފަހަތުގައެއް ނޫނެވެ.

މި ޅެން މަޝްހޫރުވުމަށް މެދުވެރިވި އެންމެ މުހިންމު ސަބަބަކީ، ސިޔާސީ ޅެމަކަށް ވީކަމެވެ. ވަކި މީހަކާ ދިމާކުރުމުގެ ގޮތުން މިޅެން ކިޔާނެ ބަޔަކު ތިބި ކަމެވެ. މި ޅެމުގެ އަޞްލު ޝާޢިރު ނޫން އެހެން ޝާޢިރެއްގެ ނަމުގައި މި ޅެން މަޝްހޫރުކުރުމުގައި ވެސް ސިޔާސީ ބޭނުމެއް އޮވެދާނެ ކަމަށް ބެލެވެއެވެ. ދިރާސާކުރާ ބަޔަކު މިކަންކަން ދިރާސާކުރުން ހުއްޓެވެ. ކޮލެޖާއި ކުއްލިއްޔާގެ ދަރިވަރުން، މިފަދަ ޅެންތައް ދިރާސާ ނުކުރަންވީ ކީއްވެގެންތޯއެވެ؟

އަޅުގަނޑު މިތަނަށް އިތުރުކޮށްލާހިތްވަނީ ދެޝާޢިރުންގެ ނަޒަރިއްޔާއެވެ. މި ނަޒަރިއްޔާގައި އަޅުގަނޑު ބުނާނީ:

"ޅެން ހެއްދެވީ، މުޙައްމަދު ޙުސައިނެވެ. އެއަށްފަހު، ޅެން އިޞްލާޙުކުރެއްވީ ޢަލީ ޙުސައިނެވެ. ޅެމުގައިވާ ރަނގަޅު ނޫން ލަފުޒުތައް ރަނގަޅުކުރައްވައި، ޅެން، ޅެމަކަށް ހެއްދެވީ، ޢަލީ ޙުސައިނެވެ. މިކަމުގެ ސަބަބުން ޅެމުގެ ދެ ނަކަލު ފެތުރެން މެދުވިއެވެ. އެއް ނަކަލަކީ، މުޙައްމަދު ޙުސައިން ހެއްދެވި ނަކަލެވެ. "އިރު ޣަރީބު" ވުން ފަދަ މާނަ ހަމަނުޖެހޭ ޢިބާރާތްތައް އޭގައި ވިއެވެ. ޅެމުގެ މޮޅު ނަކަލަކީ، ޢަލީ ޙުސައިން އިޞްލާޙުކުރެއްވި ނަކަލެވެ. ފޭރާން ހެޔޮ، މާނަތައް މޮޅު، ޞައްޙަކަން ބޮޑު، އަސަރުގަދަ ޅެމަކީ، މި ނަކަލެވެ."

އާދަމް ނަޞީރު އިބްރާހީމް ޅެމަށް ގެންނަވާފައިވާ އިޞްލާޙުތައް ވަރަށްވެސް ރަނގަޅެވެ.

ފުރާނަ އެޅިފައިވާ ޅެމެއް ކިޔާލަން ލިބުނުކަމަށްޓަކައި ނުހަނު އުފާކުރަން
ކޮންމެ ނިޔަތެއްގައި ހެދިފައިވީ ޅެމަކަށް ވިޔަސް މި ޅެން ކިޔާލުމުން ހިތުގައިވާ ނަފުރަތާއި ކިބުރުވެރިކަމާއި، ޖާހިލުކަން ކުޑަކޮށްދެއެވެ. އަސަރުކުރަނިވި ފޮނި ޅެމެއް
މިޅެން ކިޔާފައި ނަމާދަށް ދާ ހިތްވެސް ޖެހިއްޖެއެވެ. އަދި ފަހުންމި ޅެން ކިޔާލާނަމެވެ. މި ޅެން ހެއްދެވި ފަރާތަށް ހެޔޮ ރަހުމަތް ލައްވާށިއެވެ.
ފަންވަތުގެ އިހުލާސްތެރި އެޑިޓަރުގެ ބުރަމަސައްކަތަށްވެސް ސާބަހެވެ. ތިޔަ އަމަލަށް ހެޔޮ ޖަޒާ ދެއްވާށިއެވެ.

Ikraam ,thiya vidhaalhuvee thedhu fulheh. Mi lhemuge aslu shaairakee Muhammadh Hussain. Mihaaruves dhuniyeygaa eba hunnevi. Muhammadh Hussain aa beheygothun thiya liyyuvvee mulhin ves thedhu mauloomaathu. Alhugandakee Meynaa schoolun kiyevi Muhammad Hussainge dharivareh

އަޅުގަނޑަކީ މުޙައްމަދު ޙުސައިން/ނައިފަރީ (މުދައްރިސް) ގެ ދަރިވަރެއްގެ ގޮތުގައި 10 އަހަރު ހޭދަކޮށްފައިވާ ހޮޅުދޫ މޭނާސްކޫލްގެ އިސްދަރިވަރެއް. މުދައްރިސް އަކީ މެދުނުކެނޑި ޢަރަބި އިސްލާމީ ތަޢުލީމް ދެއްވުމުގައި ފަސްދޮޅަހަކަށް އަހަރު ހޭދަކުރައްވާފައިވާ، އަރަބި ބަސް ވަރަށް މޮޅަށް ދެނެލައްވާ ދިވެހި އަދަބީ ފަންނުގައި ނުހަނު ހުނަރުވެރި ބޭފުޅެއް. މުދައްރިސްގެ ޅެން ތަކަކީ އެފަދަ ދެވަނަ އެއް ނެތް އަސަރުގަދަ، ފަންނުވެރި، މޮޅު ޅެންތަކެއް. އެހެންވީމާ ޙުސައިން ޢަލީ މުޙައްމަދުގެ ކޮމެންޓް ގައި ހިމަނާފައިވާ "އިރު ޣަރީބު ވުން" ފަދަ މާނަ ހަމަ ނުޖެހޭ ޢިބާރާތެއް މުދައްރިސް ބޭނުން ކުރައްވާނެ ކަމަކަށް ޤަބޫލެއް ނުކުރެވޭ. މުދައްރިސްގެ ވަރަށް ގިނަ ޅެންތައް އަޅުގަނޑު ކީން. މިފަދަ ޒަމާނެއްގައި، މުދައްރިސް ދުނިޔޭގައި ހުންނެވުމާއި އެކުވެސް މި ޅެމާއި ބެހޭ ގޮތުން އުފެދިފައިވާ ޚިލާފްތައް ސާފްނުކުރައްވާ ޝާޢިއު ކުރެއްވީތީ ހިތާމަ ކުރަން. މުދައްރިސްގެ އަދަބީ މަސައްކަތް ތައް ފަންވަތުން ފެންނާނެ ކަމަށް އުންމީދު ކުރަން.

މިޅެމުގެ 7 ވަނަ ބައިތުގެ ދެވަނަ ފޮޅުވަތުގައިވާ "ފައްޖުން" މިބަހާއި، 9 ވަނަ ބައިތުގެ ދެވަނަ ފޮޅުވަތުގައިވާ "ޒަމާތް" މި ދެބަހުގެ މާނަ ބުނެދެއްވަ ފާނަންތޯ؟ ނުވަތަ މިއީ ލިޔުމުގެ ކުށެއްތޯ؟ ކުށެއް ކަމަށްވާނަމަ އެކަން އިސްލާހް ކޮށްލަދެއްވުން އެދެނެ. ވަރަށް އިބުރަތްތެރި ރީތި ޅެމެއް.